3 ZASADY SKUTECZNEGO UCZENIA dzieci z ASD czyli jak uczyć, aby NAUCZYĆ?

Co to znaczy skuteczna edukacja? To taka, która pozwala na zapamiętanie nowych informacji i przypominanie ich w odpowiednim momencie. To uczenie w celu NAUCZENIA! Oczywiste, ale nie takie proste w zastosowaniu. Co zrobić, aby to osiągnąć?

KIERUJ UWAGĄ UCZNIÓW

Warunkiem zapamiętywania jest zwrócenie uwagi. Mówi się, że nie ma złej pamięci tylko jest brak uwagi. Jak ją ukierunkować i pomóc dziecku skutecznie uczyć się?

• Kiedy prowadzisz zajęcia wybierz tylko kilka najważniejszych pojęć, które chcesz przekazać uczniom. Nie zasypuj tysiącem informacji, skup się na 3-4. Pamiętaj, najlepiej jeżeli będą to umiejętności funkcjonalne czyli takie, z których dziecko będzie korzystać w życiu. I tak np. ucząc nazw zabawek może pokaż hulajnogę, bo dziecko ma ją w domu niż latawiec, bo nigdy go nie widziało i na razie nie ma planów na zabawę tym przedmiotem.
• Kiedy chcesz nauczyć nowej rzeczy – zastanów się, jak najlepiej ją zaprezentować. Jeżeli mówisz o czymś nowym to wesprzyj to ilustracją. Ale kiedy uczysz np. czasowników to lepiej ucz przez działanie, a nie z wykorzystaniem obrazków. Podobnie rzecz ma się z przyimkami – uczenie ich sprawdza się najlepiej w środowisku naturalnym, a nie w oparciu o karty pracy. Pamiętaj – obraz jest silniejszy niż słowo, ale bezpośrednie doświadczenie przebija każdą najdoskonalszą prezentację wizualną.
• Wykorzystuj zainteresowania dzieci – uczą się wtedy najszybciej i najefektywniej. Jeżeli dziecko obsesyjnie wręcz interesuje się pociągami, możesz liczyć koła w pociągu, czytać o pociągach, kolorować, wycinać i układać puzzle z pociągami. Możesz też ćwiczyć przyimki i przymiotniki, a nawet wykorzystać zabawkę do systemu motywacyjnego. Pamiętaj, że sami zwracamy najszybciej uwagę na to jest dla nas ważne i co nas interesuje.

POWTARZAJ, BO TRENING CZYNI MISTRZA

Podstawą zapamiętywania jest stałe przypominanie sobie tego, czego nauczyliśmy się; to jest takie wydłużanie uwagi – skupiamy uwagę na tym, co chcemy zapamiętać.

• Pozwól dziecku powtarzać werbalnie – w pamięci krótkotrwałej informacje zapisują się najczęściej akustycznie. Rozważ, które słowa dziecka są niefunkcjonalnymi wypowiedziami echolalicznymi, a które są powtarzaniem uczonych pojęć lub werbalnymi wskazówkami wykonania długiego ciągu czynności. Pamiętaj – powtarzanie aktywne to przypominanie czego się właśnie uczymy.
• Wykorzystuj zróżnicowane formy do powtórek angażując zainteresowania dziecka. Dziecko opanowało pojęcia z kategorii ubrania. Teraz czas na krzyżówkę z nazwami ubrań, dopasowywankę różnych przykładów tego samego ubrania, grę MEMO UBRANIA, DOBBLE  z ubraniami, wyklejanki z pociętych na kawałki obrazków z ubraniami, przebieranki z wykorzystaniem różnych ubrań… Pamiętaj – powtarzanie opracowujące polegające na analizowaniu znaczenia uczonego materiału pozwala zapamiętywać na długi czas.

POZWÓL DOŚWIADCZYĆ, BO PRZEŻYĆ ZNACZY WIEDZIEĆ

Uczenie dzieci umiejętności życiowych w oparciu o karty pracy mija się z celem. Konfucjusz pisał „Słyszę i zapominam, widzę i pamiętam, robię i rozumiem”. Lepiej zapamiętujemy i dłużej pamiętamy to, czego sami doświadczyliśmy niż to, co tylko obserwowaliśmy, jak ktoś wykonuje. 

• Zajęcia warsztatowe – pozwalają zdobyć wiedzę przez bezpośredni kontakt z nową sytuacją. Pojęcie gotowania będzie dla dzieci jasne i zrozumiałe, kiedy samodzielnie ugotują zupę, a zwrot „ciepłe kluchy” nabierze konkretnego znaczenia, kiedy dziecko doświadczy czym są kluski o odpowiedniej temperaturze. Pamiętaj – uczenie przez doświadczenie ma często charakter mimowolny, ale jego efektywność zbliżona jest do uczenia zamierzonego.
• Korzystaj z symulacji – szczególnie wtedy, kiedy uczysz umiejętności związanych z emocjami i zachowaniami społecznymi. Pozwól dzieciom doświadczyć sytuacji problemowej, a następnie przeanalizuj doświadczenie i wyciągnijcie razem wnioski. Nie zapomnij, aby jak najszybciej wykorzystać i wypróbować, to czego dzieci się nauczyły. Pamiętaj – wiedza nabyta w drodze wchodzenia w rolę i odczuwania jest dużo trwalsza, a jej jedyną wadą jest tylko czasochłonność. Ale takie działania warte są swojej ceny.

Tyle i aż tyle. Na koniec warto zapamiętać, że w edukacji dziecka ze spektrum autyzmu ważne jest nie tyle to czego uczymy, ale czego NAUCZYMY. Aby tak się stało, okazuje się, potrzebna jest wiedza JAK UCZYĆ SKUTECZNIE.