Współczesne społeczeństwo boryka się z wieloma wyzwaniami związanymi z wychowaniem dzieci w spektrum autyzmu. Jednym z istotnych aspektów życia codziennego, który stawia przed rodzicami i opiekunami dzieci w spektrum autyzmu, jest karmienie.
Coraz częściej obserwujemy, że małe dzieci z autyzmem jedzą przy rozpraszaczach, takich jak telewizor, tablet czy inne urządzenia elektroniczne. Badania wskazują, że przeszło 90% małych dzieci w spektrum autyzmu jada w takich warunkach.
Jednak, czy jest to najlepsze rozwiązanie?
Czy warto odwracać uwagę dziecka podczas jedzenia, czy może należy dążyć do zmian w tym zakresie?
W tym artykule omówię, dlaczego wielu rodziców decyduje się na takie praktyki, a także przedstawię powody, dla których warto zmienić tę sytuację.
4 powody, dla których rodzice odwracają uwagę podczas posiłków
Dzieci w spektrum autyzmu często mają trudności z nawiązywaniem kontaktów społecznych, rozumieniem norm związanych z jedzeniem oraz kontrolowaniem swoich emocji i zachowań podczas posiłków.
Stąd często pojawia się u opiekunów potrzeba wprowadzenia rozpraszaczy w czasie karmienia.
Oto cztery najczęstsze powody, dlaczego rodzice sięgają po tę metodę:
1. Zwiększenie apetytu i chęci do jedzenia
Dzieci z autyzmem często borykają się z wybiórczością pokarmową, co utrudnia im spożywanie pełnowartościowych posiłków. W wielu przypadkach dzieci te wykazują także opór wobec jedzenia lub mają trudności z koncentracją na posiłkach.
Rozpraszacze, takie jak telewizja czy tablet, mogą pomóc w skupieniu uwagi dziecka na jedzeniu, zwiększając tym samym ilość zjedzonego pokarmu i redukując czas spędzany na próbach nakłonienia dziecka do jedzenia.
2. Łagodzenie stresu i lęków
Dzieci z autyzmem są często bardziej wrażliwe na bodźce zewnętrzne. W sytuacji karmienia może pojawić się nadmierna stymulacja, co prowadzi do stresu i niepokoju.
Odwrócenie uwagi od jedzenia poprzez wprowadzenie rozpraszaczy pomaga w złagodzeniu tych trudnych emocji, co sprawia, że posiłki stają się mniej stresujące i łatwiejsze do zrealizowania.
3. Wzmacnianie rutyny i przewidywalności
Dzieci w spektrum autyzmu często dobrze reagują na rutynę i przewidywalność.
Jeśli jedzenie odbywa się zawsze w towarzystwie rozpraszaczy, staje się to dla dziecka elementem przewidywalnym, co zmniejsza napięcie związane z posiłkami. Wprowadzenie tej formy rozpraszania może również stanowić część większej strategii, mającej na celu ustanowienie rytuałów związanych z karmieniem.
4. Ułatwienie karmienia w przypadku „niejadków„
Niektóre dzieci w spektrum autyzmu czasem nazywa się „niejadkami”, czyli dziećmi, które mają trudności z jedzeniem lub wykazują brak zainteresowania posiłkami.
Rozpraszacze mogą pomóc w zmotywowaniu dziecka do spożywania większej ilości pokarmu, szczególnie w przypadku, gdy dziecko jest wybiórcze pod względem smaków czy tekstury jedzenia.
3 powody, dla których nie jest to dla dziecka korzystne
Mimo że wprowadzenie rozpraszaczy podczas jedzenia może mieć krótkoterminowy pozytywny efekt, to nie jest to najlepsze rozwiązanie w dłuższej perspektywie.
Warto zastanowić się, jakie mogą być negatywne skutki tego nawyku i dlaczego warto wprowadzić zmiany.
1. Brak rozwijania umiejętności samodzielnego jedzenia
Jednym z celów terapii karmienia, chociaż nie najważniejszym, jest nauczenie dziecka samodzielnego jedzenia w sposób świadomy.
Kiedy dziecko je przy rozpraszaczach, nie ma szansy skoncentrować się na samym procesie jedzenia.
Bez pełnej uwagi poświęconej temu, co i jak je, dziecko nie rozwija umiejętności skutecznego spożywania posiłków, które są kluczowe w rozwoju społecznym i fizycznym. Może to również prowadzić do problemów w nauce dobrych nawyków żywieniowych w przyszłości.
2. Utrudnione rozpoznawanie sygnałów ciała
Dzieci w spektrum autyzmu często mają trudności z odczytywaniem i reagowaniem na sygnały płynące z ich ciała, takie jak uczucie głodu czy sytości.
W sytuacji, gdy dziecko je przy rozpraszaczach, nie ma szansy na skupienie się na swoich odczuciach związanych z jedzeniem. Może to prowadzić do problemów z kontrolowaniem ilości spożywanego jedzenia oraz rozwoju niezdrowych nawyków żywieniowych, jak przejadanie się lub brak apetytu.
3. Negatywny wpływ na umiejętności społeczne
Posiłki to nie tylko czas na spożywanie pokarmu, ale także na rozwijanie umiejętności społecznych. Dzieci w spektrum autyzmu często mają trudności w interakcjach społecznych, w tym w komunikowaniu się z innymi podczas jedzenia.
Jedzenie przy rozpraszaczach, zwłaszcza w samotności lub w towarzystwie urządzeń elektronicznych, pozbawia dziecko okazji do nauki takich umiejętności, jak rozmowa podczas posiłku, dzielenie się jedzeniem czy przestrzeganie zasad etykiety przy stole.
Konieczność zmiany sytuacji
Podsumowując, warto podkreślić, że odwracanie uwagi dziecka w spektrum autyzmu podczas jedzenia nie jest długoterminowym rozwiązaniem.
Choć może to pomagać w niektórych sytuacjach, w dłuższej perspektywie niesie ze sobą szereg negatywnych konsekwencji dla rozwoju dziecka. Dlatego też istotne jest, aby rodzice, terapeuci oraz specjaliści podejmowali działania zmierzające do zmiany tej sytuacji.
Zamiast polegać na rozpraszaczach, warto skupić się na budowaniu sensownej strategii terapii, której celem będzie pomoc dziecku w nauce samodzielnego jedzenia oraz rozwijaniu pozytywnych nawyków żywieniowych.
Kluczowym elementem tej strategii powinno być planowanie, które uwzględnia indywidualne potrzeby dziecka oraz jego zdolności. Terapia karmienia, prowadzona przez wykwalifikowanego terapeutę karmienia, może pomóc w radzeniu sobie z problemami takimi jak wybiórczość pokarmowa czy brak apetytu, a także umożliwić stopniowe wprowadzanie nowych pokarmów do diety dziecka.
Co istotne, zmiana nawyków żywieniowych nie jest zadaniem łatwym ani szybkim. Wymaga to systematyczności, cierpliwości oraz współpracy między rodzicami a specjalistami.
Warto w tym kontekście podjąć działania na różnych frontach, takich jak terapia indywidualna, wsparcie w domu oraz odpowiednie modyfikacje w diecie.
Wspólna praca na rzecz zmiany nawyków karmienia z pewnością przyniesie korzyści w dłuższej perspektywie, prowadząc do lepszej jakości życia dziecka i bardziej świadomego podejścia do jedzenia.
Podsumowanie
Choć odwracanie uwagi dziecka w spektrum autyzmu podczas jedzenia może wydawać się praktycznym rozwiązaniem na krótki okres, to w dłuższym czasie może mieć negatywny wpływ na rozwój dziecka. Brak uwagi poświęcanej samemu procesowi jedzenia, trudności w rozpoznawaniu sygnałów ciała czy utrudnione umiejętności społeczne to tylko niektóre z powodów, dla których warto zmienić ten nawyk.
Zmiana ta wymaga jednak systematycznych działań, współpracy między specjalistami a rodzicami oraz wprowadzenia odpowiednich strategii terapii karmienia.
Kluczowe jest, aby dzieci w spektrum autyzmu miały okazję rozwijać swoje umiejętności związane z jedzeniem, co może znacząco poprawić ich codzienne funkcjonowanie oraz jakość życia.
A Ty jakie jeszcze widzisz korzyści wynikające z pozbycia się rozpraszaczy z pór posiłków?
Napisz w komentarzu, wiedza przyda się rodzicom!